AI Act dla rady

AI Act w spółce, kalendarz i pytania rady

Od autora

Zebrałem tu terminy i przepisy AI Act, które członek rady powinien znać, zanim zapyta zarząd o AI. Przy każdej dacie stoi pytanie rady do zarządu, a na początek warto przeczytać trzy terminy i trzy zdania poniżej. Ocenę dla konkretnej spółki daje jej prawnik.

Od 28.10.2026 w Polsce obowiązują przepisy o kontroli stosowania AI Act

Trzy terminy AI Act dla spółki
TerminKogo w spółce dotyczyPytanie rady do zarządu
od 2.02.2025obowiązujeKażdy, kto używa AI w imieniu spółki: kompetencje i zakazane praktykiCzy mamy listę narzędzi AI sprawdzoną pod zakazy i program kompetencji?
od 2.08.2026obowiązujeObsługa klienta, marketing, komunikacja: chatboty, deepfake, przejrzystośćGdzie klient lub pracownik spotyka AI i jak go o tym informujemy?
od 2.12.2027HR, scoring kredytowy, ubezpieczenia na życie i zdrowotne: wysokie ryzykoKtóre systemy będą wysokiego ryzyka, kto w spółce je nadzoruje, jaki plan?

Pełne brzmienie pytań przy tych terminach w kalendarium:

  1. Czy mamy listę narzędzi AI sprawdzoną pod kątem zakazanych praktyk?
  2. Jakie środki wspierające kompetencje w zakresie AI spółka potrafi pokazać?
  3. Gdzie klient lub pracownik spotyka AI i jak go o tym informujemy?
  4. Które nasze systemy będą wysokiego ryzyka, kto sprawuje nad nimi nadzór człowieka i jaki jest plan?

Od 28.10.2026 obowiązują przepisy polskiej ustawy z 3.07.2026 o systemach sztucznej inteligencji dotyczące opinii indywidualnych, kontroli, postępowania przed organem nadzoru i kar, a także przepisy karne (art. 127 pkt 2 ustawy). Od tej daty spółka może też wystąpić do KRiBSI o opinię indywidualną we własnej sprawie. Pozostałe terminy, z podstawą prawną przy każdym, stoją w kalendarium niżej.

Najważniejsze w trzech zdaniach

  1. Spółka, która korzysta z AI kupionej od dostawców, jest w rozumieniu AI Act podmiotem stosującym (deployer). Ma już obowiązki dotyczące kompetencji w zakresie AI, zakazanych praktyk i przejrzystości wobec klientów i pracowników.
  2. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 przesunęło na 2.12.2027 obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka. Należą do nich systemy używane w rekrutacji, ocenie pracowników i scoringu kredytowym.
  3. Od 28.10.2026 w Polsce obowiązują przepisy ustawy o systemach sztucznej inteligencji o kontroli, postępowaniu i karach. Organem nadzoru rynku jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI).

Kalendarium AI Act

Każdy termin ma pytanie rady do zarządu. Wpisy główne dotyczą zwykłej spółki, która stosuje AI. Przy wpisach głównych stoi też, co spółka ma mieć od tej daty. Przy wpisach pobocznych po pytaniu stoi krótka nota, kiedy termin spółki dotyczy.

  • Pełny punkt: data już nastąpiła
  • Pusty punkt: data przyszła
  • Mały punkt: data porządkowa albo termin, który dotyczy głównie dostawców, państw lub organów.
TerminStatusKogo w spółce dotyczyOd tej daty spółka ma miećPytanie rady do zarządu
2.02.2025 obowiązuje Każdego, kto używa AI w imieniu spółki; compliance, HR, IT Pewność, że żadne narzędzie AI, także kupione, nie służy zastosowaniom zakazanym, np. analizie emocji pracowników; warto mieć do tego listę narzędzi. Zwykle: compliance z IT i HR. Czy mamy listę narzędzi AI sprawdzoną pod kątem zakazanych praktyk?
Podstawa prawna i źródło, 2.02.2025, zakazane praktyki
Obowiązek
zakaz ośmiu praktyk AI, m.in. manipulacji, wykorzystywania słabości, scoringu społecznego, kategoryzacji biometrycznej według wrażliwych cech i wyciągania wniosków o emocjach osoby w miejscu pracy, z wyjątkiem względów medycznych lub bezpieczeństwa.
Artykuł
art. 5 ust. 1 lit. a)-h), art. 113 akapit trzeci lit. a); sankcja w art. 99 ust. 3 (sekcja „Kary i odpowiedzialność”).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S1], [S2a], weryfikacja 22.10.2026.
27.07.2026 obowiązuje Personel i inne osoby, które w imieniu spółki obsługują i wykorzystują AI Środki wspierające kompetencje w zakresie AI, np. szkolenie i zasady pracy z AI dla każdego, kto używa jej w imieniu spółki, dopasowane do tego, do czego jej używa. Zwykle: członek zarządu od HR lub IT. Jakie środki wspierające kompetencje w zakresie AI spółka potrafi pokazać?
Podstawa prawna i źródło, 27.07.2026, kompetencje w zakresie AI
Obowiązek
dostawcy i podmioty stosujące „podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI” u osób, które w ich imieniu obsługują i wykorzystują AI. „Taki obowiązek nie oznacza, że dostawcy lub podmioty mają zapewniać osiągnięcie określonego poziomu kompetencji w zakresie AI przez poszczególne osoby.” Obowiązek istnieje nadal, zmienił się jego standard.
Artykuł
art. 4 ust. 1 w brzmieniu rozporządzenia 2026/1744.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], [S3a], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2026 obowiązuje Obsługa klienta, marketing, komunikacja, relacje inwestorskie Informację dla klienta i pracownika, że obraz, dźwięk albo nagranie typu deepfake wygenerowała lub zmieniła AI, a przy własnym chatbocie spółki także, że rozmawia z maszyną. Zwykle: marketing, obsługa klienta, relacje inwestorskie. Gdzie klient lub pracownik spotyka AI i jak go o tym informujemy?
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2026, przejrzystość
Obowiązek
dostawca chatbota informuje, że rozmowa toczy się z AI (ust. 1); dostawca oznacza maszynowo treści syntetyczne (ust. 2); podmiot stosujący informuje o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej (ust. 3) i ujawnia deepfake (ust. 4 akapit pierwszy); ujawnia też tekst wygenerowany przez AI i publikowany w sprawach interesu publicznego, chyba że tekst przeszedł weryfikację przez człowieka lub kontrolę redakcyjną, a odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna (ust. 4 akapit drugi). Informacja ma być jasna i wyraźna najpóźniej przy pierwszej interakcji (ust. 5). Treści wygenerowanych i opublikowanych przed 2.08.2026 nie trzeba oznaczać wstecz.
Artykuł
art. 50 ust. 1-5; sankcja w art. 99 ust. 4 lit. g).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S2a], [S4], [S6] pkt 153-154, weryfikacja 22.10.2026.
11.08.2026 obowiązuje Każdą spółkę w Polsce Warto mieć osobę, która prowadzi kontakt z polskim organem nadzoru, czyli KRiBSI. Zwykle: compliance z działem prawnym. Kto w spółce odpowiada za kontakt z polskim organem nadzoru?
Podstawa prawna i źródło, 11.08.2026
Obowiązek
polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji wchodzi w życie co do zasady i ustanawia KRiBSI jako organ nadzoru rynku i pojedynczy punkt kontaktowy.
Artykuł
art. 5 i art. 127 ustawy.
Akt
ustawa z 3.07.2026 o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003, ogłoszona 27.07.2026.
Źródło
[S7], [S8], weryfikacja 22.10.2026.
28.10.2026 obowiązuje od 28.10.2026 Spółkę jako dostawcę albo podmiot stosujący w Polsce Gotowość na kontrolę KRiBSI, bo utrudnianie kontroli jest karane; warto mieć procedurę na taki wypadek. Zwykle: dział prawny z compliance. Czy spółka ma procedurę na wypadek kontroli organu nadzoru AI?
Podstawa prawna i źródło, 28.10.2026
Obowiązek
wchodzą w życie przepisy o opiniach indywidualnych i wyjaśnieniach KRiBSI (art. 8-18), o kontroli (rozdział 3), o postępowaniu przed organem nadzoru, w tym o skargach (rozdział 4), o układzie w sprawie nadzwyczajnego złagodzenia sankcji (rozdział 5), o administracyjnych karach pieniężnych i przepisy karne (rozdział 8) oraz zmiany w innych ustawach (rozdział 9).
Artykuł
art. 127 pkt 2 ustawy.
Akt
ustawa z 3.07.2026 o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003.
Źródło
[S7], [S8], weryfikacja 22.10.2026.
2.12.2026 przyszły Zwykłą spółkę w mniejszym stopniu: tylko gdy sama używa systemu do generowania takich treści Gdy spółka sama generuje treści z AI: pewność, że nie używa jej do tworzenia intymnych materiałów rozpoznawalnej osoby bez jej zgody ani materiałów seksualnego wykorzystywania dzieci. Zwykle: compliance z IT. Czy zasady korzystania z AI wykluczają praktyki zakazane od grudnia 2026?
Podstawa prawna i źródło, 2.12.2026, dwa nowe zakazy
Obowiązek
dwa nowe zakazy, dotyczące systemów, które generują realistyczne materiały przedstawiające intymne części ciała albo czynności seksualne możliwej do zidentyfikowania osoby bez jej zgody, oraz systemów, które generują materiały seksualnego wykorzystywania dzieci. Zwykłej spółki dotyczą w mniejszym stopniu: zakaz obejmuje podmiot stosujący, gdy sam wykorzystuje taki system.
Artykuł
art. 5 ust. 1 lit. ba) i bb), ust. 1a i 1b; art. 113 akapit trzeci lit. a).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2], [S2a], [S3], weryfikacja 22.10.2026.
2.12.2027 przyszły HR, scoring kredytowy, ubezpieczenia na życie i zdrowotne: wysokie ryzyko Gdy używa systemu wysokiego ryzyka, np. do rekrutacji i oceny pracowników, scoringu kredytowego osób fizycznych albo oceny ryzyka i cen w ubezpieczeniach na życie i zdrowotnych: m.in. nadzór człowieka, rejestry zdarzeń oraz informację dla pracowników i osób, wobec których system wspiera decyzje; warto mieć listę systemów i plan. Zwykle: właściciel procesu z compliance. Które systemy będą wysokiego ryzyka, kto w spółce je nadzoruje, jaki plan?
Podstawa prawna i źródło, 2.12.2027
Obowiązek
wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III i obowiązki ich dostawców i podmiotów stosujących (rozdział III sekcje 1-3, w tym art. 26 i 27). Obejmuje m.in. rekrutację i ocenę pracowników (załącznik III pkt 4), ocenę zdolności kredytowej i scoring kredytowy osób fizycznych (pkt 5 lit. b)), ocenę ryzyka i ustalanie cen w ubezpieczeniach na życie i zdrowotnych (pkt 5 lit. c)). Poprzedni termin: 2.08.2026. Systemy wprowadzone do obrotu przed tą datą: art. 111 ust. 2 w sekcji „Kwestie interpretacyjne”.
Artykuł
art. 113 akapit trzeci lit. c) ppkt (i), art. 6 ust. 2, załącznik III.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], [S3], [S4], weryfikacja 22.10.2026.
Pełne pytanie
Które nasze systemy będą wysokiego ryzyka, kto sprawuje nad nimi nadzór człowieka i jaki jest plan?
Pozostałe terminy, głównie dla dostawców, państw i organów (13)
TerminStatusKogo w spółce dotyczyPytanie rady do zarządu
1.08.2024 obowiązuje Każdą spółkę, która rozwija albo stosuje AI; od tej daty biegną terminy Kto w zarządzie odpowiada za stosowanie AI Act w spółce?Nota: dla zwykłej spółki data porządkowa; obowiązki biegną od terminów w kolejnych wierszach.
Podstawa prawna i źródło, 1.08.2024
Obowiązek
AI Act wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE 12.07.2024; przepisy stosuje się w terminach podanych niżej.
Artykuł
art. 113 akapit pierwszy.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S1], [S2a], [S3], weryfikacja 22.10.2026.
2.02.2025 obowiązuje Personel i inne osoby, które w imieniu spółki obsługują i wykorzystują AI Od kiedy spółka podejmuje środki dotyczące kompetencji w zakresie AI?Nota: dla zwykłej spółki termin historyczny: pierwotne brzmienie art. 4, zastąpione 27.07.2026; pytanie o obecne środki stoi przy tamtej dacie.
Podstawa prawna i źródło, 2.02.2025, kompetencje w zakresie AI
Obowiązek
dostawcy i podmioty stosujące dbają o kompetencje w zakresie AI (AI literacy) swojego personelu i innych osób, które w ich imieniu obsługują i wykorzystują AI. Brzmienie do 26.07.2026: „podejmują środki w celu zapewnienia, w możliwie największym stopniu, odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie AI”.
Artykuł
art. 4 (rozdział I), art. 113 akapit trzeci lit. a).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu pierwotnym.
Źródło
[S1], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2025 obowiązuje Spółkę tylko wtedy, gdy sama jest dostawcą modelu AI ogólnego przeznaczenia Czy spółka jest gdziekolwiek dostawcą modelu AI ogólnego przeznaczenia?Nota: dla zwykłej spółki nie dotyczy, gdy tylko korzysta z gotowych modeli; dotyczy ich dostawców.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2025
Obowiązek
obowiązki dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia; od tej daty stosuje się też przepisy o organach (rozdział VII) i o karach (rozdział XII), z wyjątkiem art. 101. Spółka, która tylko korzysta z gotowych modeli, nie jest ich dostawcą.
Artykuł
art. 113 akapit trzeci lit. b).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S1], [S2a], [S3], weryfikacja 22.10.2026.
2.02.2026 termin minął, opublikowany projekt Osoby, które oceniają, czy system jest wysokiego ryzyka Kto śledzi wytyczne Komisji o klasyfikacji systemów wysokiego ryzyka?Nota: dla zwykłej spółki termin pośredni: wiąże Komisję, a na dzień weryfikacji wytyczne są projektem.
Podstawa prawna i źródło, 2.02.2026
Obowiązek
Komisja Europejska miała wydać wytyczne do 2.02.2026 (art. 6 ust. 5). Na dzień weryfikacji opublikowany jest projekt z 19.05.2026. Rozporządzenie 2026/1744 wyłączyło art. 6 ust. 5 z przesunięcia terminów (art. 113 akapit trzeci lit. c)).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], [S5], weryfikacja 22.10.2026.
27.07.2026 obowiązuje Każdą spółkę objętą AI Act Czy nasze plany zgodności uwzględniają daty zmienione rozporządzeniem 2026/1744?Nota: dla zwykłej spółki data porządkowa; rozporządzenie zmienia terminy i art. 4, a skutki opisują wiersze główne.
Podstawa prawna i źródło, 27.07.2026, rozporządzenie zmieniające
Obowiązek
rozporządzenie (UE) 2026/1744 (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI, potocznie AI Omnibus) wchodzi w życie trzeciego dnia po publikacji 24.07.2026; zmienia m.in. art. 4, 5, 6, 27, 50, 57, 99, 111 i 113 AI Act.
Artykuł
art. 4 rozporządzenia 2026/1744.
Akt
rozporządzenie (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2], [S2a], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2026 obowiązuje Każdą spółkę objętą AI Act; organy zaczynają egzekwować przepisy Które obowiązki z AI Act spółka stosuje od 2.08.2026?Nota: dla zwykłej spółki data porządkowa, czyli ogólna data stosowania; jej obowiązki opisują wiersze główne.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2026, ogólna data stosowania
Obowiązek
ogólna data stosowania AI Act; Urząd ds. AI i organy krajowe zaczynają egzekwować przepisy.
Artykuł
art. 113 akapit drugi.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S2a], [S3], [S4], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2026 obowiązuje Dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia; spółkę pośrednio, przez umowy z dostawcami Czy umowy z dostawcami AI przewidują skutki naruszenia przez nich AI Act?Nota: dla zwykłej spółki tylko pośrednio, przez umowy z dostawcą; dotyczy dostawców modeli.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2026, kary dla dostawców modeli
Obowiązek
Komisja może nakładać kary na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia.
Artykuł
art. 101, art. 113 akapit trzeci lit. b).
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S2a], [S4], weryfikacja 22.10.2026.
2.12.2026 przyszły Dostawców narzędzi generatywnych; zwykłą spółkę w mniejszym stopniu, jako ich klienta Czy spółka jest dostawcą własnego systemu generującego treści?Nota: dla zwykłej spółki pośrednio, jako klienta dostawcy, a wprost, gdy sama jest dostawcą systemu generującego treści.
Podstawa prawna i źródło, 2.12.2026, oznaczanie maszynowe
Obowiązek
dostawcy systemów generujących dźwięk, obraz, wideo lub tekst, wprowadzonych do obrotu przed 2.08.2026, muszą do 2.12.2026 zapewnić maszynowe oznaczanie wyników (art. 50 ust. 2). Termin dotyczy wyłącznie art. 50 ust. 2; obowiązek informowania przez chatbota (art. 50 ust. 1) obowiązuje od 2.08.2026. Zwykłej spółki dotyczy w mniejszym stopniu, jako klienta takich dostawców.
Artykuł
art. 111 ust. 4.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], [S6] pkt 153, weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2027 przyszły Państwa członkowskie; spółkę, jeśli chce testować AI pod nadzorem organu Czy spółka planuje testować któreś rozwiązanie AI w krajowej piaskownicy?Nota: dla zwykłej spółki możliwość testowania AI pod nadzorem organu; obowiązek ciąży na państwach.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2027, piaskownice regulacyjne
Obowiązek
każde państwo członkowskie uruchamia co najmniej jedną krajową piaskownicę regulacyjną w zakresie AI. Poprzedni termin: 2.08.2026.
Artykuł
art. 57 ust. 1.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2027 przyszły Dostawców starszych modeli AI ogólnego przeznaczenia; spółkę pośrednio Czy spółka wprowadziła do obrotu model ogólnego przeznaczenia przed 2.08.2025?Nota: dla zwykłej spółki tylko pośrednio, jako klienta dostawcy; dotyczy dostawców starszych modeli.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2027, starsze modele ogólnego przeznaczenia
Obowiązek
dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia wprowadzonych do obrotu przed 2.08.2025 spełniają obowiązki z AI Act.
Artykuł
art. 111 ust. 3.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S2a], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2028 przyszły Producentów produktów regulowanych, w których AI jest elementem bezpieczeństwa, oraz spółki stosujące takie systemy wysokiego ryzyka Czy produkujemy albo stosujemy AI jako element bezpieczeństwa produktu?Nota: dla zwykłej spółki tylko wtedy, gdy stosuje taki system; dotyczy głównie producentów.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2028
Obowiązek
wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika I, czyli AI jako element bezpieczeństwa produktów regulowanych, np. maszyn i wyrobów medycznych. Poprzedni termin: 2.08.2027.
Artykuł
art. 113 akapit trzeci lit. c) ppkt (ii), art. 6 ust. 1, załącznik I.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], [S3], weryfikacja 22.10.2026.
2.08.2030 przyszły Dostawców i podmioty stosujące systemy wysokiego ryzyka przeznaczone dla organów publicznych Czy dostarczamy lub stosujemy systemy wysokiego ryzyka przeznaczone dla organów publicznych?Nota: dla zwykłej spółki tylko wtedy, gdy dostarcza lub stosuje takie systemy, bez względu na datę wdrożenia.
Podstawa prawna i źródło, 2.08.2030
Obowiązek
dostawcy i podmioty stosujące systemy wysokiego ryzyka przeznaczone do wykorzystywania przez organy publiczne zapewniają zgodność niezależnie od daty wprowadzenia systemu.
Artykuł
art. 111 ust. 2 zdanie drugie.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689 w brzmieniu rozporządzenia (UE) 2026/1744.
Źródło
[S2a], weryfikacja 22.10.2026.
31.12.2030 przyszły Operatorów systemów AI w wielkoskalowych systemach informatycznych UE z załącznika X Czy którykolwiek nasz system działa w wielkoskalowych systemach informatycznych UE?Nota: dla zwykłej spółki zwykle nie dotyczy.
Podstawa prawna i źródło, 31.12.2030
Obowiązek
zgodność systemów AI, które są elementami wielkoskalowych systemów informatycznych UE z załącznika X, wprowadzonych do obrotu przed 2.08.2027.
Artykuł
art. 111 ust. 1.
Akt
rozporządzenie (UE) 2024/1689.
Źródło
[S2a], weryfikacja 22.10.2026.

Obowiązki spółki jako podmiotu stosującego

AI Act adresuje obowiązki do spółki jako operatora i nie wskazuje osoby ani organu w spółce, który je wykonuje. Podział w spółce wynika z KSH i regulaminów: zarząd prowadzi sprawy spółki i wdraża rozwiązania, a rada sprawuje stały nadzór (art. 382 § 1 KSH). Właściciel wskazany przy każdym obowiązku to propozycja organizacyjna, którą każda spółka dopasowuje do swojej struktury.

art. 4

Kompetencje w zakresie AI

Po ludzku
każdy, kto w imieniu spółki używa AI w pracy, dostaje szkolenie i zasady dopasowane do tego, do czego tej AI używa.
Pytanie rady do zarządu
Jakie środki wspierające kompetencje w zakresie AI spółka potrafi pokazać?
Co mówi akt, kto odpowiada, sankcja, art. 4
Co mówi akt
od 27.07.2026 spółka podejmuje środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI u personelu i innych osób, które w jej imieniu obsługują i wykorzystują AI, z uwzględnieniem ich wiedzy, doświadczenia, kontekstu użycia i osób, wobec których AI jest używana. Akt nie wymaga zapewnienia określonego poziomu kompetencji u każdej osoby.
Kto zwykle odpowiada
członek zarządu nadzorujący HR lub IT; dowody to program szkoleń i zasady korzystania z AI.
Sankcja
art. 4 nie jest wymieniony w wyliczeniu art. 99 ust. 4 lit. a)-g); sekcja „Kwestie interpretacyjne”.
art. 5

Zakazane praktyki

Po ludzku
niektórych zastosowań AI nie wolno używać w ogóle, także w narzędziach kupionych od dostawcy, np. analizy emocji pracowników w centrum obsługi klienta.
Pytanie rady do zarządu
Czy mamy listę narzędzi AI sprawdzoną pod kątem zakazanych praktyk?
Co mówi akt, kto odpowiada, sankcja, art. 5
Co mówi akt
od 2.02.2025 nie wolno m.in. wykorzystywać AI do wyciągania wniosków o emocjach osoby w miejscu pracy, z wyjątkiem względów medycznych lub bezpieczeństwa, do kategoryzacji biometrycznej według wrażliwych cech, do technik manipulacyjnych wyrządzających poważną szkodę i do scoringu społecznego. Od 2.12.2026 dochodzą dwa nowe zakazy (wiersz 13 kalendarium).
Kto zwykle odpowiada
compliance razem z IT, HR i działem prawnym.
Sankcja
art. 99 ust. 3 (sekcja „Kary i odpowiedzialność”).
art. 50

Przejrzystość

Po ludzku
klient i pracownik wiedzą, kiedy rozmawiają z maszyną i kiedy oglądają obraz albo nagranie stworzone przez AI.
Pytanie rady do zarządu
Gdzie klient lub pracownik spotyka AI i jak go o tym informujemy?
Co mówi akt, kto odpowiada, sankcja, art. 50
Co mówi akt
od 2.08.2026 podmiot stosujący informuje osoby o stosowaniu wobec nich rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej (ust. 3), ujawnia, że obraz, dźwięk lub wideo typu deepfake zostały wygenerowane lub zmanipulowane (ust. 4 akapit pierwszy), i ujawnia, że tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach interesu publicznego wygenerowała AI, chyba że przeszedł weryfikację przez człowieka lub kontrolę redakcyjną, a odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna (ust. 4 akapit drugi). Jeśli spółka udostępnia klientom własny chatbot pod swoją nazwą, może być jego dostawcą (provider) i wtedy obowiązek informowania z ust. 1 spoczywa na niej.
Kto zwykle odpowiada
marketing i komunikacja, obsługa klienta, relacje inwestorskie przy komunikacji publicznej.
Sankcja
art. 99 ust. 4 lit. g).
art. 26

Systemy wysokiego ryzyka, obowiązki podmiotu stosującego, od 2.12.2027

Pytanie rady do zarządu
Które systemy będą wysokiego ryzyka, kto w spółce je nadzoruje, jaki plan?
Co mówi akt, kto odpowiada, sankcja, art. 26
Kiedy to dotyczy spółki
gdy używa systemu z załącznika III, np. do rekrutacji, oceny kandydatów, decyzji o awansie, zwolnieniu i przydziale zadań, monitorowania wydajności (pkt 4), oceny zdolności kredytowej lub scoringu kredytowego osób fizycznych, z wyjątkiem wykrywania oszustw (pkt 5 lit. b)), oceny ryzyka i ustalania cen w ubezpieczeniach na życie i zdrowotnych (pkt 5 lit. c)).
Co mówi akt
spółka używa systemu zgodnie z instrukcją dostawcy (ust. 1), powierza nadzór człowieka osobom z kompetencjami, przeszkoleniem, uprawnieniami i wsparciem (ust. 2), dba o adekwatność danych wejściowych w zakresie, w jakim je kontroluje (ust. 4), monitoruje działanie i zgłasza ryzyko oraz poważne incydenty (ust. 5), przechowuje automatyczne rejestry zdarzeń co najmniej sześć miesięcy (ust. 6), jako pracodawca informuje przedstawicieli pracowników i pracowników przed wdrożeniem (ust. 7), informuje osoby, wobec których system wspiera decyzje (ust. 11), i współpracuje z organami (ust. 12). Instytucje finansowe wykonują obowiązek monitorowania i prowadzenia rejestrów w ramach wymogów zarządzania wewnętrznego z przepisów o usługach finansowych (ust. 5 akapit drugi, ust. 6 akapit drugi).
Kto zwykle odpowiada
właściciel biznesowy procesu (HR, ryzyko kredytowe, ocena ryzyka ubezpieczeniowego) z wyznaczonym nadzorem człowieka; koordynacja w compliance.
Sankcja
art. 99 ust. 4 lit. e).
art. 27

Ocena skutków dla praw podstawowych, od 2.12.2027

Pytanie rady do zarządu
Czy od grudnia 2027 musimy przeprowadzać ocenę skutków dla praw podstawowych?
Co mówi akt, kto odpowiada, sankcja, art. 27
Kogo dotyczy
podmiotów prawa publicznego, podmiotów prywatnych świadczących usługi publiczne i każdego podmiotu stosującego system z załącznika III pkt 5 lit. b) (scoring kredytowy) i c) (ubezpieczenia na życie i zdrowotne). W praktyce instytucje finansowe, które oceniają zdolność kredytową osób fizycznych, i ubezpieczyciele, jeśli używają takich systemów.
Co mówi akt
przed pierwszym użyciem spółka przeprowadza ocenę obejmującą opis procesów, okres i częstotliwość użycia, kategorie osób, szczególne ryzyka szkody, środki nadzoru człowieka i środki na wypadek urzeczywistnienia ryzyka, w tym zarządzanie wewnętrzne i skargi (ust. 1); wynik zgłasza organowi nadzoru rynku na wzorze Urzędu ds. AI (ust. 3, 5). Od 27.07.2026 można odwołać się do odpowiednich części oceny skutków dla ochrony danych z RODO albo je załączyć (ust. 4).
Kto zwykle odpowiada
ryzyko i compliance, z inspektorem ochrony danych.
Sankcja
art. 27 nie jest wymieniony w wyliczeniu art. 99 ust. 4 lit. a)-g); sekcja „Kwestie interpretacyjne”.

Rejestr zastosowań AI jest narzędziem nadzoru rady i zarządu. AI Act nie nakłada obowiązku prowadzenia takiego rejestru na każdy podmiot stosujący.

Polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji

Od 28.10.2026 w Polsce obowiązuje krajowa ścieżka kontroli, skarg i kar za naruszenia AI Act, a spółka może zapytać organ o opinię indywidualną we własnej sprawie.

Pytanie rady do zarząduKto w spółce przygotowuje ją do kontroli i postępowania przed KRiBSI?

Akt, organ, kary i postępowanie
Akt
ustawa z 3.07.2026 o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003, ogłoszona 27.07.2026.
Wejście w życie
co do zasady 11.08.2026; art. 125 ust. 4 od 28.07.2026; art. 8-18 oraz rozdziały 3-5, 8 i 9 od 28.10.2026 (art. 127; daty z metryki ELI Sejmu).
Organ
Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) jest organem nadzoru rynku w zakresie systemów sztucznej inteligencji w rozumieniu art. 70 ust. 1 AI Act i pojedynczym punktem kontaktowym (art. 5 ustawy). W skład Komisji wchodzą Przewodniczący, dwóch Zastępców i czterech członków wskazanych przez Prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i Prezesa UKE (art. 19 ust. 1).
Przewodnicząca
Pamela Krzypkowska, powołana uchwałą Sejmu z 18.09.2026 (M.P. 2026 poz. 945), za zgodą Senatu z 24.09.2026 (M.P. 2026 poz. 946).
Kary w Polsce
KRiBSI nakłada administracyjne kary pieniężne „w przypadkach, wysokości i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689” (art. 104 ust. 1). Kwoty w euro przelicza się na złote po średnim kursie NBP z 28 stycznia każdego roku (art. 104 ust. 4).
Obniżenie kary
o 10-50 %, jeżeli ukarany podmiot w ciągu 3 miesięcy od doręczenia decyzji o karze wykonał działania wskazane w ostrzeżeniu, a naruszenie nie doprowadziło do śmierci ani poważnego uszczerbku na zdrowiu (art. 107 ust. 1).
Odwołanie
do Sądu Okręgowego w Warszawie, sądu ochrony konkurencji i konsumentów, za pośrednictwem KRiBSI (art. 109 ust. 1).
Ostrzeżenie
przy uzasadnionym podejrzeniu naruszenia KRiBSI może w toku postępowania wydać postanowienie z ostrzeżeniem i wskazać działania przywracające stan zgodny z prawem (art. 61).
Decyzja nakazująca
gdy system stwarza bezpośrednie ryzyko zagrożenia dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych, KRiBSI może nakazać operatorowi zaprzestanie stosowania systemu albo wycofanie go z rynku lub użytkowania, także z rygorem natychmiastowej wykonalności (art. 63 ust. 2).
Skargi
skargę do KRiBSI może złożyć osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (art. 59 ust. 1).

Opinie indywidualne KRiBSI

Opłata za wniosek o opinię indywidualną wynosi 150 zł (art. 11 ust. 1), a KRiBSI wydaje opinię najpóźniej w 30 dni od złożenia wniosku, w sprawach szczególnie skomplikowanych w 60 dni (art. 12 ust. 1).

Pytanie rady do zarząduCzy przed wdrożeniem któregoś systemu spółka zapyta KRiBSI o opinię indywidualną?

Zakres, opłata, termin i skutki opinii
  • Od 28.10.2026 KRiBSI może wydawać opinie indywidualne i wyjaśnienia w sprawach objętych zakresem swojego działania (art. 8 ust. 1).
  • Opłata za wniosek o opinię indywidualną wynosi 150 zł (art. 11 ust. 1).
  • Termin: niezwłocznie, najpóźniej 30 dni od złożenia wniosku, a w sprawach szczególnie skomplikowanych najpóźniej 60 dni (art. 12 ust. 1).
  • Niewydanie opinii w terminie oznacza opinię zgodną ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku (art. 12 ust. 3).
  • Opinia wiąże KRiBSI i inne organy, z którymi Komisja konsultowała sprawę, w zakresie danej sprawy i stanu faktycznego wskazanego we wniosku (art. 13 ust. 1).
  • Opinii nie wydaje się w zakresie elementów stanu faktycznego, które są przedmiotem toczącego się postępowania przed Komisją, innymi organami albo sądem, ani gdy sprawa została już rozstrzygnięta (art. 14).

Kary i odpowiedzialność

Kary z AI Act

Maksymalne kary z AI Act
NaruszenieMaksymalna karaPrzepis
Nieprzestrzeganie zakazu praktyk z art. 5do 35 000 000 EUR albo, jeżeli sprawcą jest przedsiębiorstwo, do 7 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższaart. 99 ust. 3
Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących operatorów lub jednostek notyfikowanych innych niż art. 5, wymienionych w lit. a)-g): obowiązki dostawców (art. 16), upoważnionych przedstawicieli (art. 22), importerów (art. 23), dystrybutorów (art. 24), dostawców i operatorów z art. 25 ust. 2 i 4 (od 27.07.2026), podmiotów stosujących (art. 26), jednostek notyfikowanych, przejrzystość (art. 50)do 15 000 000 EUR albo, jeżeli sprawcą jest przedsiębiorstwo, do 3 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższaart. 99 ust. 4
Dostarczanie jednostkom notyfikowanym lub organom krajowym nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji w odpowiedzi na ich wniosekdo 7 500 000 EUR albo, jeżeli sprawcą jest przedsiębiorstwo, do 1 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższaart. 99 ust. 5
Kary dla MŚP, małych spółek o średniej kapitalizacji i dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
Kary dla MŚP, małych spółek o średniej kapitalizacji i dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
NaruszenieMaksymalna karaPrzepis
MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-upkara nie przekracza wartości procentowej lub kwoty z ust. 3, 4 i 5, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższaart. 99 ust. 6
Małe spółki o średniej kapitalizacji (od 27.07.2026)kara z ust. 4 i 5 nie przekracza wartości procentowych lub kwoty z tych ustępów, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższaart. 99 ust. 6a
Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia (karę nakłada Komisja Europejska)do 3 % całkowitego rocznego światowego obrotu w poprzednim roku obrotowym albo 15 000 000 EUR, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższaart. 101 ust. 1

Przy decyzji o karze i jej wysokości organ bierze pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w tym stopień współpracy z organami w celu usunięcia naruszenia i złagodzenia jego skutków (art. 99 ust. 7 lit. f)) oraz stopień odpowiedzialności operatora, z uwzględnieniem wdrożonych przez niego środków technicznych i organizacyjnych (lit. g)). Udokumentowane środki techniczne i organizacyjne są więc jedną z okoliczności, które wpływają na wymiar kary.

W Polsce karę nakłada KRiBSI na zasadach rozdziału XII AI Act, a kwoty w euro przelicza na złote po kursie NBP z 28 stycznia (art. 104 ust. 1 i 4 ustawy).

Pytanie rady do zarząduJakie udokumentowane środki techniczne i organizacyjne spółka może pokazać organowi?

Odpowiedzialność członków rady

Adresatami obowiązków z AI Act są operatorzy, czyli dostawca, producent produktu, podmiot stosujący, upoważniony przedstawiciel, importer i dystrybutor (art. 3 pkt 8), a kary z art. 99 nakłada się na operatorów i przedsiębiorstwa. W tekście aktu nie ma przepisu, który nakłada obowiązki lub kary na członków rady nadzorczej albo zarządu.

Polska ustawa przewiduje karę ograniczenia wolności albo grzywny dla tego, kto utrudnia lub udaremnia kontrolę albo czynności w postępowaniu przed KRiBSI (art. 112 ust. 1), oraz dla tego, kto nie wykonuje decyzji nakazującej zaprzestanie stosowania albo wycofanie systemu (art. 113 ust. 1, w związku z art. 63 ust. 2). Tej samej karze podlega osoba działająca w imieniu lub interesie osoby prawnej (art. 112 ust. 2, art. 113 ust. 2). Orzeka się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 114), a przepisy te dotyczą utrudniania nadzoru i niewykonania decyzji organu.

Odpowiedzialność członka rady wobec spółki wynika z KSH. Członek zarządu i rady nadzorczej „odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami statutu spółki, chyba że nie ponosi winy” (art. 483 § 1). Kara nałożona na spółkę za naruszenie AI Act może być taką szkodą; ocena zależy od okoliczności sprawy.

Kodeks łączy ocenę staranności członka rady między innymi z tym, czy działał na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinien był uwzględnić (art. 483 § 3 KSH). Zapis w protokole pokazuje, o jakie informacje rada zapytała. Nie przesądza o braku odpowiedzialności.

Pełne brzmienie art. 483 § 3 KSH

„Członek zarządu, rady nadzorczej oraz likwidator nie narusza obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności, jeżeli postępując w sposób lojalny wobec spółki, działa w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.”

Co rada może sprawdzić w KSH

W spółce akcyjnej Kodeks spółek handlowych daje radzie nadzorczej prawo do regularnej informacji od zarządu i prawo żądania dokumentów. Poniżej pełne brzmienie przepisów z tekstu jednolitego z 2024 roku; na październik 2026 te artykuły nie zostały zmienione.

Pełne brzmienie art. 382 § 1, art. 380¹ i art. 382 § 3¹-6 KSH

Art. 382 § 1. Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności.

Art. 380¹. § 1. Zarząd jest obowiązany, bez dodatkowego wezwania, do udzielenia radzie nadzorczej informacji o:

1) uchwałach zarządu i ich przedmiocie;

2) sytuacji spółki, w tym w zakresie jej majątku, a także istotnych okolicznościach z zakresu prowadzenia spraw spółki, w szczególności w obszarze operacyjnym, inwestycyjnym i kadrowym;

3) postępach w realizacji wyznaczonych kierunków rozwoju działalności spółki, przy czym powinien wskazać na odstępstwa od wcześniej wyznaczonych kierunków, podając zarazem uzasadnienie odstępstw;

4) transakcjach oraz innych zdarzeniach lub okolicznościach, które istotnie wpływają lub mogą wpływać na sytuację majątkową spółki, w tym na jej rentowność lub płynność;

5) zmianach uprzednio udzielonych radzie nadzorczej informacji, jeżeli zmiany te istotnie wpływają lub mogą wpływać na sytuację spółki.

§ 2. Realizacja obowiązków, o których mowa w § 1 pkt 2-5, obejmuje posiadane przez zarząd informacje dotyczące spółek zależnych oraz spółek powiązanych.

§ 3. Informacje, o których mowa w § 1 i 2, powinny być przekazywane w przypadkach, o których mowa w:

1) § 1 pkt 1-3 - na każdym posiedzeniu rady nadzorczej, chyba że rada nadzorcza postanowi inaczej;

2) § 1 pkt 4 i 5 - niezwłocznie po wystąpieniu określonych zdarzeń lub okoliczności.

§ 4. Informacje, o których mowa w § 1 i 2, powinny być przedstawione na piśmie, z wyjątkiem sytuacji, gdy zachowanie tej formy nie jest możliwe ze względu na konieczność natychmiastowego przekazania informacji radzie nadzorczej. Rada nadzorcza może postanowić o dopuszczalności przekazywania tych informacji również w innej formie.

§ 5. Statut może wyłączać albo ograniczać obowiązki informacyjne określone w § 1 lub 2.

Art. 382 § 3¹. Sprawozdanie rady nadzorczej zawiera co najmniej:

1) wyniki ocen, o których mowa w § 3 pkt 1 i 2;

2) ocenę sytuacji spółki, z uwzględnieniem adekwatności i skuteczności stosowanych w spółce systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, zapewniania zgodności działalności z normami lub mającymi zastosowanie praktykami oraz audytu wewnętrznego;

3) ocenę realizacji przez zarząd obowiązków, o których mowa w art. 380¹;

4) ocenę sposobu sporządzania lub przekazywania radzie nadzorczej przez zarząd informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień zażądanych w trybie określonym w § 4;

5) informację o łącznym wynagrodzeniu należnym od spółki z tytułu wszystkich badań zleconych przez radę nadzorczą w trakcie roku obrotowego w trybie określonym w art. 382¹.

§ 4. W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza może badać wszystkie dokumenty spółki, dokonywać rewizji stanu majątku spółki oraz żądać od zarządu, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce na podstawie umowy o pracę lub wykonujących na rzecz spółki w sposób regularny określone czynności na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o podobnym charakterze sporządzenia lub przekazania wszelkich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w szczególności jej działalności lub majątku. Przedmiotem żądania mogą być również posiadane przez organ lub osobę obowiązaną informacje, sprawozdania lub wyjaśnienia dotyczące spółek zależnych oraz spółek powiązanych.

§ 5. Informacje, dokumenty, sprawozdania lub wyjaśnienia, o których mowa w § 4, są przekazywane radzie nadzorczej niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania do organu lub osoby obowiązanej, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin.

§ 6. Zarząd nie może ograniczać członkom rady nadzorczej dostępu do żądanych przez nich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień, o których mowa w § 4.

Żądane materiały trafiają do rady niezwłocznie, najpóźniej w dwa tygodnie od zgłoszenia żądania, chyba że rada wskazała w żądaniu dłuższy termin (art. 382 § 5).

Rejestr systemów AI, ocena ich klasyfikacji, program kompetencji w zakresie AI i plan na 2.12.2027 to materiały, których rada może żądać na podstawie art. 382 § 4 i które mieszczą się w jej ocenie systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem i zgodności z art. 382 § 3¹ pkt 2. Statut spółki może wyłączyć albo ograniczyć obowiązki informacyjne z art. 380¹ § 1 i 2 (§ 5), dlatego członek rady sprawdza statut przed powołaniem się na ten przepis.

Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021

Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021 to zbiór zasad ładu korporacyjnego, który wszedł w życie 1.07.2021. Stosowanie zasad jest dobrowolne, informowanie o ich stosowaniu jest obowiązkiem każdej spółki giełdowej. Dla nadzoru nad AI najbliższa jest zasada 3.9, powiązana z zasadą 2.11.3.

Pełne brzmienie zasad 3.9, 2.11.3 i 3.1
  • 3.9

    Główna

    „Rada nadzorcza monitoruje skuteczność systemów i funkcji, o których mowa w zasadzie 3.1, w oparciu między innymi o sprawozdania okresowo dostarczane jej bezpośrednio przez osoby odpowiedzialne za te funkcje oraz zarząd spółki, jak również dokonuje rocznej oceny skuteczności funkcjonowania tych systemów i funkcji, zgodnie z zasadą 2.11.3. W przypadku gdy w spółce działa komitet audytu, monitoruje on skuteczność systemów i funkcji, o których mowa w zasadzie 3.1, jednakże nie zwalnia to rady nadzorczej z dokonania rocznej oceny skuteczności funkcjonowania tych systemów i funkcji.”

  • 2.11.3

    Powiązana, element rocznego sprawozdania rady

    „ocenę sytuacji spółki w ujęciu skonsolidowanym, z uwzględnieniem oceny systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, compliance oraz funkcji audytu wewnętrznego, wraz z informacją na temat działań, jakie rada nadzorcza podejmowała w celu dokonania tej oceny; ocena ta obejmuje wszystkie istotne mechanizmy kontrolne, w tym zwłaszcza dotyczące raportowania i działalności operacyjnej;”

  • 3.1

    Kontekst, do niej odsyła zasada 3.9

    „Spółka giełdowa utrzymuje skuteczne systemy: kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem oraz nadzoru zgodności działalności z prawem (compliance), a także skuteczną funkcję audytu wewnętrznego, odpowiednie do wielkości spółki i rodzaju oraz skali prowadzonej działalności, za działanie których odpowiada zarząd.”

Pytanie rady do zarząduJakie sprawozdania o AI dostanie rada do rocznej oceny systemów?

Kwestie interpretacyjne

W dwóch sprawach tekst przepisów nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Przepisy są przytoczone dosłownie, bez rozstrzygnięcia, a ocena dla konkretnej spółki należy do jej prawnika.

Kwestia interpretacyjna (a)Kara za kompetencje w zakresie AI (art. 4) i za ocenę skutków dla praw podstawowych (art. 27)

Art. 4 ust. 1

„Dostawcy i podmioty stosujące systemy AI podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI wśród swojego personelu i innych osób zajmujących się działaniem i wykorzystaniem systemów AI w ich imieniu, z uwzględnieniem ich wiedzy technicznej, doświadczenia, wykształcenia i wyszkolenia oraz kontekstu, w którym systemy AI mają być wykorzystywane, a także biorąc pod uwagę osoby lub grupy osób, wobec których systemy AI mają być wykorzystywane. Taki obowiązek nie oznacza, że dostawcy lub podmioty mają zapewniać osiągnięcie określonego poziomu kompetencji w zakresie AI przez poszczególne osoby.”

Art. 4 ust. 2

„Komisja i państwa członkowskie wspierają i ułatwiają wysiłki dostawców i podmiotów stosujących systemy AI, w szczególności MŚP, na rzecz wypełnienia obowiązku wynikającego z ust. 1 niniejszego artykułu. W tym celu Komisja publikuje praktyczne przykłady tego, jak spełnić ten obowiązek na jednolitej platformie informacyjnej, o której mowa w art. 62 ust. 3 lit. b).”

Art. 4 ust. 3

„Rada ds. AI przyjmuje zalecenia, z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji, aby wspierać Komisję i państwa członkowskie w promowaniu kompetencji w zakresie AI wymaganych na podstawie ust. 1, w tym poprzez określenie wspólnych celów.”

Art. 27 ust. 1 zdanie pierwsze

„Przed wdrożeniem systemu AI wysokiego ryzyka, o którym mowa w art. 6 ust. 2, z wyjątkiem systemów AI wysokiego ryzyka przeznaczonych do stosowania w obszarze wymienionym w załączniku III pkt 2, podmioty stosujące będące podmiotami prawa publicznego lub podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi publiczne, oraz podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 5 lit. b) i c), przeprowadzają ocenę skutków w zakresie praw podstawowych, jakie może wywołać wykorzystanie takiego systemu.”

Art. 99 ust. 1

„Zgodnie z zasadami i warunkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące kar i innych środków egzekwowania prawa, które mogą również obejmować administracyjne kary pieniężne, ostrzeżenia i środki niepieniężne, mających zastosowanie w przypadku wszelkich naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia przez operatorów i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich właściwego i skutecznego wykonywania, z uwzględnieniem wytycznych wydanych przez Komisję zgodnie z art. 96. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Nakładając kary, państwa członkowskie uwzględniają interesy MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji oraz ich sytuację ekonomiczną.”

Art. 99 ust. 4

„Nieprzestrzeganie któregokolwiek z przepisów dotyczących operatorów lub jednostek notyfikowanych, innych niż przepisy ustanowione w art. 5, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 15 000 000 EUR lub - jeżeli sprawcą naruszenia jest przedsiębiorstwo - w wysokości do 3 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa:

a) obowiązki dostawców zgodnie z art. 16;

b) obowiązki upoważnionych przedstawicieli zgodnie z art. 22;

c) obowiązki importerów zgodnie z art. 23;

d) obowiązki dystrybutorów zgodnie z art. 24;

da) obowiązki dostawców i operatorów na podstawie art. 25 ust. 2 i 4;

e) obowiązki podmiotów stosujących zgodnie z art. 26;

f) wymogi i obowiązki jednostek notyfikowanych zgodnie z art. 31, art. 33 ust. 1, 3 i 4 lub art. 34;

g) obowiązki dostawców i podmiotów stosujących w zakresie przejrzystości zgodnie z art. 50.”

Art. 104 ust. 1 ustawy z 3.07.2026 o systemach sztucznej inteligencji

„Komisja nakłada na podmiot obowiązany do przestrzegania rozporządzenia 2024/1689, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w przypadkach, wysokości i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689.”

Art. 4 i art. 27 nie są wymienione w wyliczeniu art. 99 ust. 4 lit. a)-g). Komisja Europejska w pytaniach i odpowiedziach o kompetencjach w zakresie AI (aktualizacja 20.10.2026, wyjaśnienie niewiążące) pisze: „National market surveillance authorities could impose penalties and other enforcement measures to sanction infringements of Article 4. This will be based on national laws that Member States are due to adopt by 2 August 2025.” Tłumaczenie własne: „Krajowe organy nadzoru rynku mogą nakładać kary i stosować inne środki egzekwowania w celu ukarania naruszeń art. 4. Podstawą będą przepisy krajowe, które państwa członkowskie miały przyjąć do 2 sierpnia 2025 r.”

Kwestia interpretacyjna (b)Systemy wysokiego ryzyka wprowadzone do obrotu przed 2.12.2027

Art. 111 ust. 2

„Bez uszczerbku dla stosowania art. 5 zgodnie z art. 113 akapit trzeci lit. a) niniejsze rozporządzenie stosuje się do operatorów systemów AI wysokiego ryzyka innych niż systemy, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, które zostały wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku przed datą rozpoczęcia stosowania rozdziału III zgodnie z art. 113, tylko wtedy, gdy po tej dacie w systemach tych wprowadzane będą istotne zmiany w ich projekcie. W każdym razie dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka i podmioty stosujące takie systemy, które są przeznaczone do wykorzystywania przez organy publiczne, podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia zgodności z wymogami i spełnienia obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu do dnia 2 sierpnia 2030 r.”

Art. 113 akapit trzeci lit. c)

„rozdział III sekcje 1, 2 i 3, z wyjątkiem art. 6 ust. 5, stosuje się od dnia: (i) 2 grudnia 2027 r. w odniesieniu do systemów AI sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 2 i załącznikiem III; oraz (ii) 2 sierpnia 2028 r. w odniesieniu do systemów AI sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 i załącznikiem I;”

Art. 26 ust. 1

„Podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka podejmują - na podstawie ust. 3 i 6 - odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia, aby systemy takie były wykorzystywane zgodnie z dołączoną do nich instrukcją obsługi.”

Art. 26 ust. 2

„Podmioty stosujące powierzają sprawowanie nadzoru ze strony człowieka osobom fizycznym, które mają niezbędne kompetencje, przeszkolenie i uprawnienia, a także niezbędne wsparcie.”

Art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze

„Obowiązek ustanowiony w ust. 1 ma zastosowanie do wykorzystania systemu AI wysokiego ryzyka po raz pierwszy.”

Przepisy dotyczą spółki, która używa systemu z załącznika III, np. w rekrutacji albo w scoringu kredytowym, kupionego przed 2.12.2027. Rada może zapytać zarząd: Czy prawnik spółki ocenił, jak art. 111 ust. 2 dotyczy naszych systemów?

Co dalej

Pytania do zarządu, sygnały AI washingu i pięć stopni reakcji rady są na stronie Pytania dla rady i zarządu. Jeśli ten temat pojawia się w Twojej radzie i chcesz go przegadać, napisz.

Źródła

Pytania do tego materiału można przesłać na kontakt@maciejstolarski.com.

Zastrzeżenie

Materiał informacyjny dla członków rad nadzorczych i zarządów. Nie jest poradą prawną ani opinią prawną i nie zastępuje analizy konkretnej spółki przez jej prawnika. Stan prawny na październik 2026. Źródła i daty weryfikacji przy każdym przepisie.